subscribe: Posts | Comments | Email

Vaticaan publiceert historisch-kritische uitgave proces Galileo Galilei

0 comments

galileo_galilei
BRUSSEL (KerkNet/Kathpress) – Naar aanleiding van het ‘Jaar van de Astronomie’ heeft het Vaticaan een historisch-kritische uitgave gepubliceerd van de procesakten van de zaak Galileo Galilei. Het boek bevat ook twintig, niet eerder gepubliceerde documenten uit de archieven van het Heilig Officie, voorganger van de Congregatie voor de Geloofsleer. Ook de historische context waarin die moeten bestudeerd worden, wordt in het boek toegelicht.

De documenten dateren allen van 1616, het jaar waarin de dominicaan Tommaso Caccini de wetenschapper aanklaagde, tot 1741. Dat is het jaar waarin paus Benedictus XIV de bouw toestond van een grafmonument in de Heilig Kruisbasiliek in Firenze.

De Italiaanse natuurkundige Galileo Galilei (1564-1642) keek vierhonderd jaar geleden voor het eerst met een telescoop naar de hemel. Daarmee gaf hij de aanzet tot een nieuw wetenschappelijk tijdperk. Later viel hij in ongenade bij de katholieke Kerk wegens zijn stelling dat de zon en niet de aarde in het centrum van het heelal staat. Pas in 1992 schonk paus Joannes Paulus II eerherstel, nadat een onderzoekscommissie van het Vaticaan zich verdiept had in het geval Galileo Galilei.

De jezuïet en astronoom George Coyne verklaarde tegenover Radio Vaticaan dat de zaak Gailileo met de publicatie van dit boek nu afgehandeld is. “De katholieke Kerk leverde met drie decennia historisch onderzoek van de processen tegen de wetenschapper haar bijdrage.” Ter verdediging voegt Coyne eraan toe dat in de tijd ook in niet-kerkelijke kringen vele misverstanden bestonden met betrekking tot de natuurwetenschappen, die nog maar in hun kinderschoenen stonden. Van een doorgedreven Bijbelexegese was in die tijd al helemaal geen sprake.


Bewijzen van het bestaan van God volgens paus Johannes Paulus II

0 comments

PausIedereen vraat zich wel eens af of God bestaat. Paus Johannes Paulus II heeft er in 1985 in zijn catechese over de geloofsbelijdenis van de katholieke kerk het volgende antwoord op gegeven.

1. Wanneer men ons vraagt: “Waarom gelooft gij in God?”, dan is het eerste antwoord dat van ons geloof: God heeft zich aan de mens geopenbaard; Hij is de mens tegemoet gekomen. De hoogste openbaring van God hebben we ontvangen in Jezus Christus, de mens geworden God. Wij geloven in God omdat Hij zich heeft doen kennen als het Opperste Wezen, als de grote ‘Zijnde’.

Maar dat geloof in een God die zich openbaart, steunt ook op verstandelijke argumenten. Bij enig nadenken zien we in dat het ons niet ontbreekt aan bewijzen voor het bestaan van God. Die bewijzen werden door denkers uitgewerkt in de vorm van filosofische bewijsvoeringen, door de samenhang van een onweerlegbare logica. Maar die bewijzen worden ook aangeboden in een eenvoudiger vorm, zodat ze verstaanbaar zijn voor ieder die zoekt naar de zin van de wereld die hem omringt.


Wetenschappelijke bewijzen

2. Als we spreken over bewijzen voor het bestaan van God moeten we er de nadruk op leggen, dat het dan niet gaat om bewijzen van wetenschappelijke en experimentele aard. In de moderne betekenis van het begrip hebben alleen zintuiglijk waarneembare feiten waarde als wetenschappelijke bewijzen, want alleen dáár kan men gebruik maken van instrumenten voor opzoekingen en controle waarvan de moderne wetenschap zich bedient. Het bestaan van God wetenschappelijk willen vaststellen zou een neerhalen van God betekenen tot het niveau van de schepselen van onze wereld, zodat we ons meteen methodologisch zouden vergissen met betrekking tot de persoon van God. De wetenschap moet haar beperkingen en onvermogen erkennen als het gaat om iets te weten over het bestaan van God: ze kan dat bestaan bevestigen noch ontkennen.

Maar dat betekent niet dat geleerden niet in staat zouden zijn door wetenschappelijke studie motieven aan te voeren voor een erkenning van het bestaan van God.

Als de wetenschap als zodanig niet in staat is, tot het Godsbestaan te komen, dan kan de geleerde, wiens wetenschappelijk denken zich niet alleen beperkt tot het tastbare in de wereld, toch redenen vinden die toelaten het bestaan te veronderstellen van een Wezen dat hem overstijgt. Vele geleerden hebben die ontdekking gedaan en vele doen dat nog steeds.

Wie met een open geest nadenkt over het ontstaan van de stoffelijke wereld, wordt ertoe gedwongen zich vragen te stellen in verband met de oorsprong. Wanneer we geconfronteerd worden met sommige gebeurtenissen, vragen we instinctief naar de oorzaken. Waarom zouden we ons dan geen vragen stellen in verband met het geheel van de schepselen en de fenomenen, zoals we die in de wereld ontdekken?

De opperste oorzaak

3. Bij een wetenschappelijke hypothese als bijvoorbeeld die van de uitdeining van het heelal, rijst het probleem in zijn volle dimensie; als het heelal in voortdurende ontwikkeling en uitbreiding is, moet men dan niet in de tijd kunnen terugkeren tot het punt dat men ‘beginpunt’ zou kunnen nemen, het moment waarop die wording in gang werd gezet? Die principiële vraag kan men niet ontwijken, welke ook de aanvaarde theorie in verband met het ontstaan van het heelal is. Dat heelal, dat in voortdurende beweging is, roept inderdaad de vraag op naar een oorzaak waarin het zijn ontstaan vindt, die het zijn beweging geeft en zonder ophouden in stand houdt. Bij ontbreken van een hogere oorzaak blijft de wereld en iedere bestaande beweging ‘zonder verklaring’ en ‘onverklaarbaar’; en ons verstand blijft onbevredigd. De menselijke geest kan alleen maar een antwoord op die vragen vinden, als hij een hoger wezen aanvaardt, dat de wereld vanuit zijn kracht geschapen heeft en voortdurend in stand houdt.

4. De noodzaak om een hogere oorzaak te aanvaarden, wordt nog dringender, wanneer men oog heeft voor de volmaakte planning die de wetenschap altijd verder ontdekt in de structuur van de materie. Het menselijk verstand spant zich in en tracht met grote moeite de opbouwen de krachten in de stofdeeltjes zelf te ontdekken. Is het dan niet normaal, dat men als het ware gedreven wordt de oorsprong te zoeken in een superieur verstand, dat alles ontworpen heeft? Tegenover de wonderen van de onmetelijk kleine wereld van het atoom en de oneindig grote wereld van de kosmos voelt de geest van de mens zich totaal overstegen in zijn mogelijkheden tot scheppen, ja zelfs in zijn verbeelding; hij begrijpt dat een werk van zo’n kwaliteit en omvang een Schepper vereist, wiens wijsheid elke maat overstijgt, wiens macht oneindig is.

Interne finaliteit

5. Alle onderzoekingen in verband met het leven leiden naar eenzelfde besluit. De evolutie van de levende wezens, waarvan de wetenschap de verscheidene fasen tracht te omschrijven en het ontwikkelingsproces te doorzien, vertoont een intern finalisme waarvoor men alleen maar in bewondering kan staan. Die doelgerichtheid oriënteert de levende wezens in een richting waarvan zijzelf de bewerkers noch de oorzaak kunnen zijn. Wij moeten geloven in een Geest die er de ontwerper en de schepper van is.

De geschiedenis van de mensheid en ook het leven van elk menselijk wezen vertoont een doelgerichtheid die nog indrukwekkender is. Het is duidelijk dat de mens niet in staat is zelf de zin uit te leggen van alles wat hem overkomt; ook moet hij erkennen dat hij zijn eigen bestemming niet zelf in handen heeft. Niet alleen heeft hij zichzelf niet geschapen, maar ook heeft hij de loop der gebeurtenissen in zijn bestaan niet in handen. Toch is hij ervan overtuigd, een doel te hebben; hij tracht de aard van dat doel te ontdekken, en hoe het in zijn bestaan is geënt. Soms slaagt hij erin die verborgen doelmatigheid gemakkelijker waar te nemen, omdat ze duidelijker een samenloop van omstandigheden en gebeurtenissen weergeeft. Daardoor wordt de mens ertoe gedwongen, de soevereiniteit te beamen van Hem, die deze doelgerichtheid heeft geschapen en er richting aan geeft in het leven van de mens.

6. Tussen al de elementen in de schepping die ons dwingen de ogen naar Boven te richten, is er tenslotte nog de schoonheid.

“De hemel verkondigt de majesteit van God;
de dag heft zijn roep tot de dag
de nacht aan de nacht zegt de mare”
(Ps. 19, 1-2)

Ze manifesteert zich in de vele kunstwerken, in literatuur, muziek, schilderkunst en plastische kunsten. Die schoonheid vinden we ook in morele gedragingen: in goede gevoelens, in daden die bewondering afdwingen!

De mens is zich bewust van het feit, dat hij heel die schoonheid ‘ontvangt’, zelfs als hij er zelf toe bijdraagt om haar te verwezenlijken. Hij ontdekt en bewondert ze pas ten volle, als hij haar bron erkent, de transcendente schoonheid van God.

7. Tegenover al deze ‘aanwijzigingen’ voor het bestaan van God stellen sommigen de kracht (virtû) van het toeval of de eigen mechanismen van de materie. Echter, het spreken over toeval in een universum dat ons een zo complexe organisatie van elementen en een zo bewonderenswaardige doelgerichtheid in het leven presenteert, betekent het afwijzen van een onderzoek naar de verklaring van de wereld zoals ze aan ons verschijnt. In feite zou het gelijkstaan met het accepteren van effecten zonder oorzaak. Het gaat dan om een afschaffing (abdicazione) van het menselijk intellect, dat op die manier zou afzien (rinuncerebbe) van het denken en van het zoeken van oplossingen voor zijn problemen.

Ontelbare aanwijzingen dwingen dus de mens, die het heelal waarin hij leeft, zoekt te begrijpen, zijn blik naar de Schepper te richten. De bewijzen van het bestaan van God zijn talrijk en convergent. Ook tonen ze aan dat het geloof niet strijdig is met de menselijke intelligentie; integendeel, ze stimuleren tot nadenken en laten de mens toe, beter het ‘waarom?’ te begrijpen dat opwelt bij het observeren van de werkelijkheid.


De houding van de katholieke kerk tegenover de ‘positive’ wetenschappen, volgens paus Pius XII

0 comments

pius12.jpg

Diverse pausen hebben zich uitgesproken over de houding van de kerk ten aanzien van de wetenschap. Daarbij onderscheidt men de Openbaringzoals de kerk die ontvangen heeft binnen de joods-christelijke traditie. Hier de visie van Paus Pius XWII in zijn rondzendbrief (encycliek) ‘Humanis Generis’ (1950): ‘over sommige vasle meningen die de grondslagen van de katholieke leer dreigen te ondermijnen’. In het eerste deel van de encycliek gaat hij in op tendenzen en meningen binnen de theologie. In het tweede deel op het onderwerp ‘kerk en filosofie’. In het derde deel komen de ‘positieve’ wetenschappen aan bod.

Houding van de Kerk tegenover feiten en hypothesen van de positieve wetenschappen

35. Ten slotte moeten wij nog iets zeggen over vraagstukken, die wel behoren tot de zogenaamde “positieve” wetenschappen, maar toch min of meer in verband staan met de waarheden van het christelijk geloof. Velen immers eisen nadrukkelijk, dat de katholieke godsdienst zoveel mogelijk rekening zal houden met die wetenschappen. Dit is zonder twijfel uitstekend, waar het gaat over werkelijk bewezen feiten; maar als het gaat over “hypothesen”, die de leer van de heilige Schrift of van de traditie raken, dan moet men hier gereserveerd tegenover staan, al hebben deze hypothesen dan ook min of meer een wetenschappelijke basis. Gaan echter dergelijke hypothesen rechtstreeks of zijdelings in tegen de geopenbaarde leer, dan’ moet men deze eis volstrekt afwijzen.

1. De biologische en antropologische wetenschappen
a. Het evolutionisme.

36. Daarom verzet het kerkelijk leergezag zich er niet tegen, dat de leer van het “evolutionisme” overeenkomstig de tegenwoordige stand van de menselijke wetenschappen en de theologie door voor- en tegenstanders onder de vakmensen nader wordt bestudeerd en bediscussieerd; wij bedoelen de evolutieleer, in zover zij het ontstaan van het menselijk lichaam uit reeds bestaande en levende stof nagaat, want het katholiek geloof verplicht ons te houden, dat de zielen onmiddellijk door God geschapen worden. Deze studie moet dan zo geschieden, dat de bewijzen voor beide meningen, namelijk van voor- en tegenstanders, met de vereiste ernst, kalmte en gematigdheid worden gewikt en gewogen; onder voorwaarde tevens, dat allen bereid zijn, zich te onderwerpen aan het oordeel van de Kerk, want zij heeft van Christus de taak gekregen, de heilige Schrift met bindend gezag te verklaren en de dogma’s van het geloof te beschermen.

Sommigen echter durven de grenzen van deze vrijheid van discussie te overschrijden; zij doen namelijk, alsof door de tot nu toe gevonden gegevens en de daarvan uitgaande redeneringen reeds als volkomen zeker zou zijn bewezen, dat het menselijk lichaam uit reeds bestaande en levende stof is ontstaan. Bovendien doen zij het voorkomen, alsof er in de bronnen van de openbaring niets zou te vinden zijn, dat in deze kwestie de grootste gematigdheid en voorzichtigheid eist.

b. Het polygenisme

37. Met betrekking echter tot een andere hypothese, namelijk het zogenaamde polygenisme, hebben de kinderen van de Kerk deze vrijheid volstrekt niet. Want de gelovigen mogen niet die mening aanhangen, waarvan de voorstanders beweren, ofwel, dat er na Adam hier op aarde echte mensen hebben bestaan, die niet door natuurlijke voortplanting van hem als stamvader van allen zijn voortgekomen, ofwel, dat Adam een zeker aantal stamvaders betekent. Het blijkt immers volstrekt niet, hoe deze opvatting is overeen te brengen met wat de bronnen van de geopenbaarde waarheid en de akten van het kerkelijk leergezag leren omtrent de erfzonde, die voortkomt uit de door één Adam werkelijk bedreven zonde, en die door de voortplanting op allen overgaat en in ieder mens als hem eigen aanwezig is.

2. De historische wetenschappen
a. De verklaring van de historische boeken van het Oude Testament, in het bijzonder van Genesis 1-11.

38. Zoals op het gebied van de biologische en antropologische wetenschappen, zo zijn er ook op dat van de historische wetenschap mensen, die zich niet storen aan de door de Kerk vastgestelde grenzen en voorgeschreven reserve. In het bijzonder valt hier een bepaalde methode van exegese te betreuren, die een al te vrije verklaring geeft van de historische boeken van het Oude Testament. De aanhangers van deze methode verdedigen zich ten onrechte met een beroep op de brief, die de pauselijke bijbelcommissie kortgeleden heeft gericht tot de aartsbisschop van Parijs. Deze brief immers wijst er nadrukkelijk op, dat de eerste elf hoofdstukken van Genesis wel niet strikt beantwoorden aan de methoden van geschiedschrijving van de grote Griekse en Latijnse geschiedschrijvers en de vakmensen van onze tijd, maar toch in een werkelijke zin, die de exegeten nader moeten bestuderen en omschrijven, tot het historisch genre behoren. De brief wijst er verder op, dat deze hoofdstukken in eenvoudige en beeldrijke taal, aangepast aan de mentaliteit van een weinig ontwikkeld volk, de voornaamste waarheden leren, die voor ons eeuwig heil noodzakelijk zijn, en daarnaast een populaire beschrijving geven van het ontstaan van de mensheid en het uitverkoren volk. Als nu de oude gewijde schrijvers iets hebben ontleend aan volksverhalen, (wat men kan toegeven), dan mag men toch nooit vergeten, dat zij dit gedaan hebben onder invloed van de goddelijke inspiratie en dat zij hierdoor bij het kiezen en beoordelen van die documenten tegen iedere dwaling werden gevrijwaard.

b. Waarheid en eenvoud van de heilige Schrift in tegenstelling met de mythologie.

39. Wat echter in de heilige Schrift is overgenomen uit volksverhalen, mag niet op één lijn worden gesteld met mythologieën en dergelijke, die meer de vrucht zijn van een teugelloze verbeelding dan van een streven naar waarheid en eenvoud. Dit streven is zó kenmerkend voor de heilige boeken, ook voor die van het Oude Testament, dat onze gewijde schrijvers duidelijk de meerderen blijken van de profane schrijvers uit de oudheid.

Tenslotte schrijft de paus een ‘vermaning aan de docenten

42. De docenten aan kerkelijke onderwijsinstellingen moeten weten, dat zij het hun opgedragen leerambt niet in goed geweten kunnen uitoefenen, als zij de doctrinaire punten, die wij hebben uiteen gezet, niet eerbiedig aanvaarden en er zich niet stipt aan houden bij hun onderwijs. Zij moeten de verschuldigde eerbied en onderwerping, die zij bij hun dagelijkse arbeid moeten tonen voor het leergezag van de Kerk, ook in de geest en het hart van hun leerlingen inprenten.

43. Zeker, zij moeten met alle kracht en inspanning de wetenschappen, die zij doceren, vooruit trachten te brengen; maar zij dienen ook de grenzen in acht te nemen, die wij hebben vastgesteld om de waarheid van het katholiek geloof en van de katholieke leer te beschermen. Laten zij de nieuwe vraagstukken, die door de moderne cultuur en ontwikkeling aan de orde zijn gesteld, met alle ijver bestuderen, maar ook met de nodige voorzichtigheid en reserve. Ten slotte, laten zij niet in een vals “irenisme” menen, dat men de andersdenkenden en dwalenden met succes tot de Kerk kan terugbrengen, als men niet eerlijk aan allen De volledige in de Kerk levende waarheid voorhoudt zonder enige misvorming of verminking.

Besluit.

De kerk onder leiding van Pius XII weerhoudt de wetenschap dus niet haar werk te doen en vooruitgang te boeken. Wel waarschuwt zij de wetenschap zich niet op lichte hypothesen te baseren, noch zaken te beweren die tegen de ‘geopenbaarde’ waarheid ingaan. Zo is de mens volgens de openbaring ontstaan uit één ouderpaar en daar wijkt de kerk niet vanaf. Ook verdedigt zij et historisch karakter van de eerste hoofdstukken van Genesis, ook al hoeft blijkbaar niet alles even letterlijk genomen te worden, gezien de tijd waarin de teksten geschreven zijn. De goddelijke inspiratie en de waarheden die er in staan blijven onverkort van kracht.

Biofides 14 mei 2009

Bron: rkdocumenten


Jean-Michel Maldamé, specialist op het terrein ‘geloof & wetenschap’

0 comments

Maldame

Jean-Michel Maldamé werd geboren in 1939 (Algiers) en is lid van de Dominicaanse Orde (Ordo praedicatorum) sinds 1960. Opgeleid in de wiskunde, filosofie en theologie is hij lector aan de Dominicain Studium in Toulouse, vervolgens hoogleraar theologie aan de Katholieke Universiteit van Toulouse, decaan van de Faculteit Wijsbegeerte en directeur van de arts-school en nu directeur of Institut de Recherches Interdisplinaires sur les Sciences.
Als specialist op het terrein van de dialoog tussen wetenschap en religie heeft Jean-Michel Maldamé tien persoonlijke of collectieve boeken en veel artikelen of hoofdstukken in collectieve boeken op zijn naam staan. Hij is tevens sinds 1997 lid van de Pauselijke Academie van Wetenschappen.

Zijn belangrijkste publicaties in verband met evolutiebiologie zijn: Evolutie et creation (2000), Science et Foi en quête d’Unité (2003), Creation et ProvidenceBible et science (2005), Le Peche originel (2008).


Boek doorprikt mythe over Galileo Galilei

0 comments

galileo_galilei.jpgBRUSSEL (KerkNet/CNA/Cathnews) – De commissie belast met het onderzoek naar de zaak Galileo Galilei publiceert haar conclusies in het boek ‘Galileo en het Vaticaan’. Dat doorprikt de populaire mythe dat Galilei als een ketter door paus Urbanus VIII veroordeeld werd.

Kardinaal Paul Poupard, voorzitter emeritus van de Pauselijke Raad voor Cultuur: “Dit soort mythen blijven vaak eeuwenlang bestaan en zijn moeilijk uit te roeien. Tot op vandaag worden deze bizarre ideeën, waarvoor geen basis bestaat, verspreid. Het was belangrijk dat wij er een onderbouwd antwoord op formuleerden. De Kerk is geen vijand van de wetenschap.”

Mgr. Sanchez de Toca, vicesecretaris van de Pauselijke Raad voor de Cultuur, beklemtoont het belang van het werk van de commissie. Maar het is ook belangrijk dat vergissingen uit het verleden erkend en rechtgezet worden: “De rechters die Galileo destijds beoordeelden, vergisten zich niet alleen omdat zij dachten dat de aarde niet bewoog, maar ook omdat zij een oordeel uitspraken dat hun competentie te buiten ging. Zij dachten dat het Copernicaanse wereldbeeld, dat ook door Galileo verdedigd werd, het geloof van de gewone mens aan het wankelen bracht en daarom niet mocht onderwezen worden. Dat was een vergissing. Het is belangrijk dat ook dat erkend wordt.”

Paus Joannes Paulus II sprak in oktober 1992 een spijtbetuiging uit over de zaak Galileo.


Max Pam, de paus, het condoom en Afrika: een hoop misverstanden!

0 comments

Max Pam, een gevierde Nederlandse televisiepersoonlijkheid, sprak in zijn column (1), bij Buitenhof onlangs de volgende tekst ui, te vinden op zijn website. Het leek mij interessant toch even na te gaan wat hij nu allemaal beweert en wat daar van waar is. Ik doe dat niet om hem aan te vallen of zo, maar toch wel om hem te wijzen op een overmaat van klink-klare onzin die hij naar buiten brengt, wat het in NPS-, VARA- en VPRO-kringen goed doet, maar daarom nog niet waar is. Ik stel u voor eens van mijn reactie kennis te nemen. Niemand hoeft mij niet te geloven, ik ben al blij als hij kennis neemt van mijn opmerkingen. Ik reageer in zijn tekst.

Pam: Sinds paus Benedictus XVI aan de macht is, …

Benedictus is niet zozeer ‘aan de macht’ maar gekozen volgens de gebruikelijke procedures in de katholieke kerk en heeft de taak aanvaard (2), hoewel hij hoopte andere dingen te kunnen gaan doen, de laatste fase van zijn leven. Zij macht is beperkt, want afhankelijk van de instemming van vrije gelovigen en wereldburgers die al dan net naar hem luisteren. Maar goed, dit is een detail.

Pam: … jagen heel wat zijn onfeilbaarheden ons – eenvoudige stervelingen – de stuipen op het lijf.

De ‘onfeilbaarheid’ van de paus geldt slechts in zeer uitzonderlijke uitspraken. In de geschiedenis, sinds dat het ‘dogma’ van de onfeilbaarheid is geformuleerd, zijn er pas twee ‘onfeilbare’ uitspraken door een paus gedaan (3). Deze paus en zijn voorgangers in de 20-ste eeuw hebben geen een onfeilbare uitspraak gedaan.

Pam: Zo maakte de paus, bijgestaan door de federatie van katholieke artsen, bekend dat het gebruik van de anticonceptiepil moreel verwerpelijk is.

Dat standpunt was al lang bekend en is uitgebreid toegelicht in vele documenten, te beginnen bij de encycliek (ook geen onfeilbare uitspraak) Humane vitae (4) van wijlen paus Paulus VI in de jaren zestig. Benedictus en de katholieke artsen hebben dus hoogstens een bekend standpunt herbevestigd.

Pam: Via de pil komen namelijk hormonen in het milieu.

Het is niet zo dat de pil moreel verwerpelijk zou zijn ‘omdat er zo hormonen in het milieu komen’. De morele verwerpelijkheid van de pil heeft te maken met het feit dat de geslachtsgemeenschap een levenverwekkende functie heeft in de natuurlijke orde en niet alleen maar een feestje is voor de partners. Het slikken van een pil die dat leven verwekken moet voorkomen is daardoor een tegennatuurlijke en tegen het leven gerichte daad, die de seksualiteit van haar doel berooft, en zo een daad tegen God als schepper is en in die zin een zonde.. De pil kan bovendien abortief zijn, zodat pril menselijk leven in de kiem gedood wordt, wat strikt genomen als moord op een menselijk wezen, hoe klein ook, is op te vatten.

De kwestie van de hormonen in het afvalwater is een recente vaststelling die is gedaan en waar het Vaticaan op heeft gereageerd: als de mensheid veelvuldig de pil gebruikt als anticonceptiemiddel, blijkt dat nog een tot dusver onbekend negatief bijeffect te hebben: verhoogde hormoonspiegels in het drinkwater met mogelijk negatieve gevolgen voor de volksgezondheid (5).

Pam: Dat is waar, maar als je zoiets wilt voorkomen, zou je de mensheid moeten verbieden naar de wc te gaan of zich anderszins te ontlasten.

Nee hoor, het enige wat nodig is, is minder (of geen) pilgebruik, net als dat overtollig gebruik van medicijnen ook gevolgen kan hebben voor het milieu, of onverstandig gebruik in de voeding of in het dagelijkse leven van voor het milieu en voor de volksgezondheid schadelijke middelen.

Pam: Na deze waarschuwing verklaarde Benedictus dat de mensheid gered moet worden van de homoseksualiteit, wat betekende dat het de taak van de kerk is de homoseksueel – en ik citeer – ìte beschermen tegen zelfdestructieî.

Inderdaad ziet de kerk de homoseksualiteit als negatief, niet goed voor de mens, individueel en maatschappelijk. De Kerk ziet geen mogelijkheid de homoseksualiteit anders te zien dan ‘ongordend’, een leefwijze die niet past in het plan van God met de schepping en de mens. In dat plan van God past ook de menselijke vrijheid, zodat we het toch kunnen doen, maar dat maakt het niet tot een ‘gezonde’ of ‘goede’ zaak. De seksualiteit is niet lost te zien, ook biologisch niet, van de voortplanting van de mens en de homoseksualiteit heeft dus op z’n minst het gevolg dat er geen nakomelingen zijn. Maar er zijn ook vele aanwijzingen in de menswetenschappen dat de homoseksualiteit psychologisch een negatieve ontwikkeling heeft op de ontplooiing van de menselijke persoon. Ook maatschappelijk heeft de homoseksualiteit een destabiliserend effect op het man- en vrouwzijn in de samenleving: veel onzekerheid tot gevolg bij de direct betrokkenen en familiale omgeving de sociale omgeving en de kinderen in het geval van homoadoptie. Wie weet nog wat mannelijk is en wat vrouwelijk is en hoe je je manzijn en vrouwzijn goed kan beleven, individueel, als partners en in de samenleving? (6)

Pam: Nauwelijks van deze schrik bekomen, kwam het nieuws dat de paus vier bisschoppen weer in genade had aangenomen, onder wie Richard Williamsen, de monseigneur die altijd had beweerd dat het getal van zes miljoen vergaste Joden schromelijk overdreven is.

 

De vier bisschoppen zijn niet ‘in genade aangenomen’. Ze zijn tegen de wil van het Vaticaan, de toenmalige paus Johannes Paulus II, gewijd, wat geleid heeft tot een kerkbreuk met deze groep traditionalisten, die zich op tal van punten tegen te Kerk opgesteld hebben. Om de dialoog met deze groep te heropenen heeft Benedictus XVI als een gebaar van goede wil de van de excommunicatie strafmaatregel die zijn voorganger had opgelegd op willen heffen, maar ze zijn niet ‘in genade aangenomen, noch gerehabiliteerd (zoals veel media stelden), en hebben niet het recht om ook maar ÈÈn handeling namens de katholieke kerk te verrichten. Dat één van de vier negationist bleek te zijn is iets waar het Vaticaan bijzonder mee in z’n maag zat: de paus heeft in een brief aan alle bisschoppen van de wereldkerk, gepubliceerd dus voor iedereen toegankelijk, toegegeven dat het Vaticaan steken heeft laten vallen in de timing van deze maatregel en zich te weinig geÔnformeerd heeft over de privé-opvattingen van één van die vier bisschoppen.

Pam: Ondertussen probeerde het Vaticaan nog een mouw te passen aan de zaligverklaring van paus Pius XII, ook wel ‘der Stellvertreter’ genoemd, die in de Tweede Wereld Oorlog geen hand naar de Joden heeft uitgestoken.

Het is volgens de Joodse wereldgemeenschap zo dat die paus buitengewoon veel voor de joden heeft gedaan (7). Bovendien heeft hij in een encycliek, in het Duits, bij de opkomst van het Nazisme sterk gewaarschuwd tegen deze politieke ontwikkelingen, zijn ‘brandende zorgen’ daarover uitgedrukt aan de wereldgemeenschap.

En dan de reis van Benedictus XVI naar Afrika, waar de paus beweerde dat condooms eerder de verspreiding van Aids bevorderen dan tegengaan. Die opvatting leverde de paus een schrobbering op van het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Volgens het blad – zie onderaan – is het feitelijk onwaar dat het condoom de verspreiding van Aids verergert en gedraagt de paus zich met zijn uitspraken uiterst onverantwoordelijk.

Naast de Lancet staan wetenschappelijke bijdragen van gerenommeerde bronnen die de paus gelijk geven. De Lancet staat in feite alleen in die bewering. Feit is dat in landen waar men gekozen heeft voor propaganda voor trouw in de relatie, onthouding als het nodig is, en niet voor het condoom, de Aids-epidemie het sterkst wordt teruggedrongen. Bovendien: hoe kan een condoom, dat volgens alle biologieboekjes op middelbare scholen maar beperkte veiligheid biedt tegen ongewenste zwangerschap, wel opens honderd procent veilig zijn tegen Hiv-besmetting?

Pam: Het pleiten tegen het gebruik van condooms moet je vergelijken met de aanbeveling om de verkeersborden af te schaffen, omdat er ondanks die borden toch geregeld ongelukken gebeuren.

De vergelijking is leuk, maar gaat mank, omdat vereersborden geen fysieke bescherming bieden tegen aanrijdingen. Het zijn signalen, meer niet, en men is vrij om zich er aan te houden, op voorwaarde dat men niet zeurt als men dan brokken maakt Èn dat men bereid is de bekeuring te betalen als je aangehouden wordt. Als je de vergelijking toch zou willen doorvoeren, dan moet je zeggen: als je de waarschuwingen tegen Aids-besmetting in de wind slaat, dan kan het zijn dat je het krijgt. De praktijk in Afrika leert dat waarschuwingen tegen wisselende seksuele contacten zonder veel zelfbeheersing beter werken tegen Hiv-besmetting dan condoomverspreiding welke die waarschuwing juist camoufleert: ‘Doe maar raak, dat rubbertje zal je wel beschermen’. Dat werkt wisselende seksuele contacten in de hand en, vanwege de betrekkelijk onbetrouwbare werking van het condoom, dus mogelijk ook de verspreiding van het virus. In elk geval blijkt het de epidemie niet te verminderen, volgens vele bronnen en onderzoeken. Daar heeft de paus voor willen waarschuwen in zijn antwoord op een vraag van een journalist.

Pam: Het is onduidelijkî, aldus The Lancet, ìof de paus uit onwetendheid deze fout heeft gemaakt of dat hij bewust de wetenschap heeft gemanipuleerd om de katholieke doctrine te ondersteunen. Het blad vindt dat Zijne Heiligheid zijn excuses moet aanbieden.

Het blad zou om zich heen moeten kijken en vaststellen date er veel respectabele wetenschappers zijn die een andere mening hebben op grond van onderzoek. (9)

Pam: Zoals de paus de plaatsvervanger is van God op aarde, zo is de plaatsvervanger van de paus in Nederland: aartsbisschop Wim Eijk. Onlangs verdedigde Eijk in de Volkrant de pauselijke opvattingen inzake het condoom. Zo noemde hij het monogame huwelijk – en ik citeer – ‘de beste springplank die we kinderen voor hun leven kunnen bieden’. Voor veel vrouwen is die springplank nooit veel anders geweest dan een strijkplank, maar dit terzijde.

In dat geval zouden dat volgens de katholieke kerk geen beste huwelijken zijn. De kerk heeft een hoger ideaal dan dat bij het huwelijk. Maar dit ook terzijde.

Pam: Waar het om gaat, is de opvatting van Eijk dat het condoom – en ik citeer – ‘nu eenmaal weinig bijdraagt aan de seksuele feestvreugde’. Hoe weet Zijne Hoogwaardige Excellentie, de aartsbisschop, dat eigenlijk?

Op dit ene punt geef ik u een beetje gelijk (eindelijk): misschien had de aartsbisschop dit maar beter niet gezegd, als celibatair. Maar als gehuwde man kan ik u zeggen dat ik het toch wel met hem eens ben. Ik heb er nooit iets aan gevonden om een rubbertje om te moeten doen bij de geslachtsgemeenschap. En ik heb dat gedaan, voordat ik een gelovig katholiek christen was. Dus ik kan uit ervaring spreken, heb ‘vergelijkende studies’ gedaan in de praktijk. Puur natuur, om het zo te zeggen daar gaat niets boven. Dat geklungel met zo’n ding: het enige voordeel is dat ik toch seks kan hebben zonder mijn vrouw te bevruchten en dus de last van een zwangerschap, waar seks uiteindelijk toch voor bedoeld is, er niet bij hoef te nemen. Dus wel de baten, maar niet de lasten! Dat is op het eerste gezicht prettig. Totdat ik er achter kom dat het gescheurd is: dan moet mijn vrouw opens een–zwaar hormoonpreparaat slikken en ik, de man, ga vrijuit. Is vrouw zijn een ziekte? Of misschien merk ik wel niet dat er toch wat van mijn zaadcellen naar binnen geglipt zijn bij mijn vrouw en dat ze toch zwanger blijkt te zijn, na een pa ar weken. Gaan we dan die menselijke vrucht om zeep helpen? Of tot ik merk dat ik mijn vrouw als seksobject heb gebruikt, en zij ontdekt dat zij zich zo heeft laten gebruiken. Wat onze relatie onder druk zet.

Pam: Daarom wil ik Wim Eijk, toch een celibatair man, graag enige seksuele voorlichting geven.

Daar zal hij op zitten te wachten!

Pam: Het is misschien niet altijd ideaal, …

Ah, dus u geeft het toe!

Pam: … maar vaak dragen condooms wel degelijk bij aan de vreugde. Er bestaan zelfs condooms, die de genotsplekjes extra stimuleren. Ik heb er een bij me. Deze condooms kunnen de algehele feestvreugde verhogen, zelfs binnen een monogame huwelijk. Ik weet dat, monseigneur, uit eigen ervaring.

Natuurlijk kan je het condoom van genotsplekjes voorzien, maar normaal gezien is dat niet nodig om de ‘daad’ tot een feest te maken. Daar heeft de Schepper zo al voor gezorgd. En ook al verhogen die genotsplekjes de vreugde op een bepaald moment, op een bepaalde plaats, op een bepaalde manier, het blijft geklungel, zo’n ding.

Pam: Deze maand heeft de Mensenrechten Commissie van de Verenigde Naties een resolutie aangenomen waarin staten wordt opgeroepen religiekritiek strafbaar te stellen. Vooral landen, die geen vrijheid van meningsuiting kennen, stemden voor. Dat kan ons evenwel niet beletten het handelen van de paus als immoreel te verwerpen.

Ik denk niet dat de katholieke kerk voor zo’n motie zou zijn. De vrijheid van de mens staat centraal in haar geloofsopvattingen. U moet niet alle geloven op één hoop vegen en ons, de katholieken verwarren met fundamentalistische islamieten.
Pam: Het is jammer dat de hel niet bestaat, want anders was er voor Zijn Heiligheid zeker voor plaatsje vrij zijn geweest, naast Lucifer in dat gruwelijke meer van ijs.

De vraag is of u daar zicht op hebt: of de hel bestaat en of daar voor deze paus en plaatsje zou zijn. Ik denk het niet. Om dat te weten zou u zich namelijk moeten informeren, wat niet uw sterkste punt blijkt te zijn, en daarvoor zou u bij religieuze instellingen als de katholieke kerk moeten zijn, want die zijn de enige instanties die daar studie naar gedaan hebben en iets gegronds over kunnen zeggen. Ik heb dat wel gedaan en ben tot de conclusie gekomen dat de hel bestaat en ik kan u verzekeren dat deze paus niet hoog genoteerd staat op de lijst van mensen die hoogstwaarschijnlijk naar de hel gaan. Zo die lijst al bestaat, dat is niet het geval (12). Maar ik zie u die stap naar zo’n religieuze instelling nog niet maken, op uw column afgaand. Hoe kunt u dan weten dat de hel niet bestaat? Waar baseert u zich op?

Pam: En nu naar huis.

Prima, maar overweeg ook eens naar de kerk te gaan om u juist te maten informeren over wat zij zegt. Uw tekst getuigt van een niet gering gebrek aan kennis van zaken.

Maar: ‘sans rancune’, wat mij betreft.

Vincent Kemme

bioloog, docent, publicist

Noten:
1. Column van Max Pam

2. Benedictus XVI net na zijn pauskeuze

3. Wikipedia over de onfeilbaarheid der pausen

4. De tekst van ‘Humane vitae’

5. Bericht over de pil en milieuverontreiniging op Biofides

6. Een boekbespreking van Prof. van de Aerdweg over homosekualiteit

7. De brief van de paus over de affaire Williamson

8. Katholiek Nieuwsblad over Joodse erkenning voor Pius XII (een voorbeeld)

9. Feiten over Aids in Afrika

10. Zie boven

11. Katholieke Katechimus over het bestaan van de hel. (Ja, dus, maar lees ook wat de kerk daaronder verstaat)

12. Katholieke Katechismus oer wie er voorbestemd zijn om naar de hel te gaan. (Niemand, dus)


Franse filosoof wint ‘Nobelprijs voor religie’

0 comments

‘Katholiek Nederland’ meldt dat de Franse natuurkundige en filosoof Bernard d’Espagnat (87) dit jaar de Templetonprijs krijgt, ook wel de Nobelprijs voor religie genoemd. Dat heeft de Templeton Stichting, die de prijs jaarlijkt toekent, meegedeeld.

Mysterie
Volgens de stichting heeft d’Espagnat aangetoond dat er een werkelijkheid is die de wetenschap te boven gaat. In zijn reactie op de onderscheiding ging d’Espagnat daar op in. “Mysterie is niet iets negatiefs dat moet worden uitgeschakeld. Integendeel, het is een van de hoekstenen van het bestaan.”

Templetonrpijs
De prijs wordt op 5 mei uitgereikt op Buckingham Palace in Londen. De Templetonprijs, genoemd naar de Britse ondernemer en filantroop sir John Templeton, wordt sinds 1973 jaarlijks toegekend. Hij is bestemd voor mensen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor vooruitgang in de godsdienst en de dialoog tussen religie en wetenschap. Met 1 miljoen Britse pond (bijna 1,1 miljoen euro) is het de hoogste geldprijs voor een individuele wetenschapper ter wereld.


Vaticaan eert wetenschapper Galileo Galileï met mis

0 comments

galileo_galilei.jpgVATICAANSTAD (RKnieuws.net) – Mgr. Gianfranco Ravasi, voorzitter van de pauselijke Raad voor cultuur eert zondag de verketterde wetenschapper Galileo Galileï zondag een een eucharistieviering. De Unesco heeft 2009 uitgeroepen tot internationaal jaar van de astronomie om het eerste gebruik van de telescoop door Galilei te herdenken. Het Vaticaan organiseert ook een tentoonstelling over Galileï en een symposium in de sterrenwacht van het Vaticaan. Van een standbeeld van de wetenschapper in de pauselijke tuinen komt niets in huis. Dat project werd vorige maand zonder opgave van redenen afgeblazen.

Het Vaticaan is van plan de akten van het proces Galilei opnieuw uit te geven om het geheugen op te frissen van hen die de katholieke Kerk ervan beschuldigen de beroemde fysicus (1564-1642) veroordeeld te hebben wegens zijn stellingen over het universum.

’Galileo Galilei werd nooit veroordeeld’, verklaarde mgr. Gianfranco Ravasi, voorzitter van de pauselijke raad voor Cultuur op de vooravond van een congres dat het Vaticaan organiseerde met als thema ’De wetenschap 400 jaar na Galilei’.

De veroordeling van Galilei tot een gevangenisstraf die in 1633 door de Inquisitie werd uitgesproken na een lang proces waarbij hij riskeerde veroordeeld te worden tot de brandstapel, is nooit ondertekend door paus Urbanus VIII. Galilei, die de stelling van het heliocentrisme verdedigde dat ervan uitgaat dat de zon het middelpunt van het universum is waar alles om heen draait, werd verplicht zijn stelling te herroepen. Zijn werken werden verboden.

Het Vaticaan heeft geleidelijk aan zijn fouten in de zaak Galilei erkend. Galilei werd niet zozeer vervolgd voor zijn zuivere wetenschappelijke stellingen dan wel voor de theologische implicaties ervan. Johannes Paulus II bracht in 1992 hulde aan de geleerde. (tb)


Vaticaan ziet af van standbeeld voor Galileo Galilei

0 comments

galileo-galilei.jpgVATICAANSTAD (RKnieuws.net) – Het standbeeld voor astronoom Gaileo Galilei, dat dit jaar in de pauselijke tuinen zou worden geplaatst naar aanleiding van de 400ste verjaardag van de eerste ontdekkingen met de telescoop, komt er niet. Dat heeft het Vaticaan beslist. Een reden voor het schrappen van de plannen is niet gegeven.

Het Vaticaan organiseert wel een reeks conferenties over Galileo, verklaarde aartsbisschop Gianfranco Ravasi van de pauselijke Raad voor Cultuur donderdag.

In 1633 werd Galileo veroordeeld als ketter. Hij werd verplicht afstand te doen van zijn stelling dat de aarde rond de zon draait. In 1992 stelde paus Johannes Paulus II dat de Inquisitie de bal missloeg toen Galileo veroordeeld werd.


‘Kerk heeft van Galilei geleerd’

0 comments

galileo_galilei.jpgDe ‘kwestie Galilei’ heeft positieve effecten gehad op de katholieke Kerk. Dat zei de baas van de Vaticaanse sterrenwacht, pater José Gabriel Funes, in een interview voor Radio Vaticaan.

Door Galileo Galilei (1564-1642) is het inzicht gegroeid dat men de bijbel niet leterlijk moet verstaan. Bovendien is het conflict met Galilei een les geweest voor de toekomst toen de Kerk met nieuwe wetenschappelijke opvattingen en culturele uitdagingen geconfronteerd werd waar zij niet direct antwoord op had.

De natuurwetenschapper uit Pisa begon 400 jaar geleden zijn baanbrekende onderzoeken met zijn telescoop. 2009 is daarom door de VN uitgeroepen tot het ‘Internationale Jaar van de Astronomie’. Volgens pater Funes kan de moderne astronomie helpen dichter bij geloofsvragen te komen.

Het feit dat de aarde zich bevindt in een universum van 100 miljard sterrenstelsels doet de mens zijn broosheid en afhankelijkheid van zijn Schepper erkennen, aldus de jezuïet. (KN/KNA)


« Previous Entries Next Entries »